banner72

Laz Kadını ve Miras Meselesi

kızlar, kanunun verdiği hakki alsınlar. Geri zihniyetler değişsin.

Laz Kadını ve Miras Meselesi

www.lazhaber.com

SELMA KOÇİVA YAZIYOR...!

Laz kadını ve miras meselesini  hep yazmak istedim. Nedense bu konu bir türlü el atamadığım konulardandır. Belki de Laz kültüründe en hassas, hatta en geri konulardan olduğundandır.

Laz kadının toplumdaki yerini objektif bir değerlendirme ile yazan emektar çalışma arkadaşımız Kamil Aksoylu , Lazebura.net’deki yazı dizisinde Laz kadınının  yaşamını anlatırken, benim de  bu acil konuya bir göz atmamı sağladı.

Yazılara dönüşecek notlarımı karıştırırken yaz aylarında kendisi ile Ayvalık’ta karşılaştığım Şaziye Hanım’la yaptığım söyleşi taslağına bir kez daha baktım.

Gerçekten Laz toplumunda  en sorunlu bulduğum   kız evladına miras vermeme  geleneği çok uzun zamandır beni rahatsız etmiştir. Şaziye Hanimin duygu ve düşüncelerini yüreğimde hissederek  yaptığım söyleşiyi sizlere aktarmak istiyorum:
1) Şaziye Xala, nerde yaşıyorsunuz, memleketten ne zaman ayrıldınız?

1951’de memleketten ayrıldım. Arhavili’yim. 30 sene Zonguldak’ta yaşadım. Çocuklarım orda doğdu, büyüdü. 1981’de İstanbul’a geldim. O gün bu gündür İstanbul’da yaşarım.Bir iki yıldır da yaz aylarında Ayvalık’tayım.

2) Yaşamınızı ne ile kazandınız?

Esim , kömürün yıkandığı Lavar denilen atölyede çalışırdı. Ben de dikiş dikerdim.El isi yapar, dantel örerdim. Aile bütçesine katkıda bulunurdum. Kendi evimiz vardı. İki kız, iki erkek dört çocuk büyüttüm.

3) Şaziye Xala, sizin  ile Laz toplumundaki “kız evladına miras verilmemesi” üzerine konuşacağız. Bu konuda son yıllarda özellikle kadastro geldikten sonra yörede yaşanan sıkıntıları biliyoruz.  Sizin ne gibi tecrübeleriniz oldu?

Genelde bizim toplumda kız evladına miras verilmez. Kız evladı da erkek evladı gibi ayni anne babanın çocuğu. Toplumumuz kanunun verdiği hakki kullanmamızı yanlış görüyor.
Benim ailemde de ayni sorun yaşandı, hala yaşanıyor. Bana hakkinizi almak istiyorsunuz ama bizim köyde ayıptır denildi. Miras alma da ne, öyle şey mi olur? Kardeşlerine ver, yeğenlerine bırak denildi.

4) Şaziye Xala, bu gelenek aile ilişkilerini bozuyor mu?

Ben annemi babamı kaybettim. İki erkek kardeşimi de kaybettim. Küçük erkek kardeşim miras almamıza karşı çıkıyor. Bizi mahkemeye vermek istiyor. Aslında hukuken yapabileceği bir şey yok..

5 ) Peki, Xala çocukluğunuzda ailenizde kız erkek ayrımı var miydi ?

Hayır. Babam hiç ayırım yapmadı.Tüm malini üçe ayırdı. Her erkek kardeşe bir kız kardeş verdi. Ve erkek kardeşlerimin biz kız kardeşlere haklarını vermelerini vasiyet etti. O zamanlar köy heyeti ve muhtarla hazırlamış yazılı belge var. Küçük erkek kardeşim bu uygulamaya karşı çıkıyor.

6) Babanız neden oğullarına havale etti. Hakkinizi size ve kız kardeşlerinize , kendi eli ile neden paylaştırmadı?

Babam sağlığında paylaştıramazdı. Erkek kardeşlerimin yasam tarzlarından dolayı , onlara güvenmiyordu. Babamı kaybedince, her şeyi annemin üzerine yaptık. İki erkek kardeşimi de kaybettik. Ve veraset verildi. Ben ve kizkardeslerim, bizim köydeki geleneğe karşı hareket ettik. Tüm tepkilere rağmen, üç kız kardeş hakkimizin gasp edilmemesi için karar aldık. Sadece bizim köyde değil tüm yörede bu geleneğin değişmesini istiyoruz.

7) Şaziye Xala, bu gelenek üzerine aileler de , tatlılıkla tartışsak, bir sonuca varılamaz mi? İlla da hukuki yolu mu denemek lazım?

Bu meselenin başka bir yolu yok. Mesela bizim ailede kardeşim baba ocağını yani evi  ve de evin etrafını istiyor. Biz, kizkardeslere de dağlık yerlerde bir yer alsınlar diyor. Böyle bir şey olamaz !

Biz diyoruz ki, her erkek kardeşe bir kız kardeş düşsün. Herkes kendine düsen kizkardesinin hakkini versin. Şimdiye kadar köyde kadastro yoktu. Kadastro gelince ailelerin mal varlığı belgelendi ve ortaya çıktı. Bazı ailelerde, kizkardesler kendine düsen payı, muhtaç olan erkek kardeşlere bırakıyor.

Simdi öyle oldu ki , biz dururken, yani  Xalalar dururken yeğenler mal sahibi olarak ortaya çıkıyor. Bu mesele sadece bizim ailenin değil tüm Pilarget’in meselesi. Hatta tüm yöremizin meselesi. Herkes niye  baba ocağından mal alıyorsunuz diye soruyor. Ayıptır diyorlar. Baba malından pay almak isteyen kadınlar olsa da kimse yüksek sesle bir şey  diyemiyor.

8) Küçük erkek kardeşiniz ile simdi diyalogunuz nasıl?

Kardeşim hak istememe kesin karşı. Ben onu hiç muhatap almıyorum.Kanunun verdiği hakki kullanıyorum. Bu geri zihniyetin değişmesi gerek.

9) Saziye Xala, yarin bu isleri takip için taa buradan, Ayvalık’tan Arhavi’ye, Pilarget’e yola çıkıyorsunuz. Bu kadar nasıl güçlü olabiliyorsunuz. Yaşınızı öğrenebilir miyim?

1933 doğumluyum, 75 yaşındayım. Bu Allah’ın verdiği bir güç. Çoğu durumda benden daha küçükler güçsüz ve de yalnız.

10) Son olarak genç Laz kızlarına nasıl bir mesaj vermek istersiniz?

Eğer anne babaların maddi durumu müsait ise sağlıklarında çocuklarına mirası eşit bir şekilde paylaştırmaları doğru olur. Anne babalar çocuklarını ayırmasınlar. Ama bir sorun var ise kızlar, kanunun verdiği hakki alsınlar.
Geri zihniyetler değişsin.
Selma Kociva

Güncelleme Tarihi: 26 Ocak 2010, 00:48
YORUM EKLE
SIRADAKİ HABER

banner74

banner73